|
Do II Soboru Watykańskiego kapłan odprawiał mszę twarzą do
ołtarza, jego oczy zwrócone były zatem na wschód – miejsce męki i
zmartwychwstania Jezusa), usytuowany w północno – zachodnim
narożniku Starego Miasta, w bloku ograniczonym od wschodu ulicą
Ks. T. Malczewskiego, od południa ulicą Farną, zaś od północy i
zachodu rzeką Brdą.
Krótko scharakteryzujmy rzut
świątyni: korpus główny halowy, trójnawowy (nawa środkowa nieco
węższa od prezbiterium), trójprzęsłowy, zbliżony do kwadratu. Od
południa do korpusu przylega wieża na planie nieregularnego
czworoboku, mieszcząca w przyziemiu kruchtę (przedsionek); od
północy, przy wschodnim przęśle, kwadratowa kaplica św. Krzyża; do
zachodu przybudówka z otwartym w przyziemiu przedsionkiem i
pomieszczeniem na piętrze; wreszcie od wschodu prezbiterium. Jest
ono trójprzęsłowe, zamknięte trójbocznie; od północy przylega do
niego prostokątna zakrystia, od południa – w narożniku z nawą
główna – mała, prostokątna przybudówka.
Korpus główny przykryty jest
dachem dwuspadowym, zwieńczonym trójkątnymi szczytami:
-
wschodnim – trójkątnym, dzielonym
sześcioma wielobocznymi lizenami przechodzącymi w sterczyny,
pomiędzy którymi znajdują się w nieregularnym układzie blendy.
Zwieńczenie stanowi ośmioboczna mała wieżyczka z ażurową latarnią
o baniastym zwieńczeniu.
-
zachodnim – o konstrukcji schodkowej ze
sterczynami w formie krenelaży; wypełniony
jest sześcioma strefami blend. Na górze
żelazny krzyż i wiatrowskaz w formie anioła z trąbą.
Do korpusu przylega od wschodu
niższe, wydłużone prezbiterium nakryte dachem dwuspadowym, na
którego kalenicy znajduje się wiatrowskaz. Prezbiterium, opięte
masywnymi szkarpami (przyporami), posiada trzy ostrołukowe otwory
okienne z obramieniami z profilowanej cegły. W północnej części
kościoła znajduje się oszkarpowana zakrystia z dwoma strefami
małych okien, nakryta dachem jednospadowym. Obok kaplica św.
Krzyża, z okrągłymi otworami okiennymi (okulusami), nakryta kopułą
z sześcioboczną latarnią o kamiennych filarach, zakończoną
dzwonowatym hełmem ze sterczyną i krzyżem. W południowej elewacji
świątyni zaznacza się masywna czworoboczna wieża z cokołem,
podzielona fryzami opaskowymi (wzór z odpowiednio ustawionych
cegieł) na trzy kondygnacje – w dolnej znajduje się ostrołukowy,
profilowany portal, otaczający drzwi wejściowe.
|
|
Druga kondygnacja
zdobiona jest rzędem blend, trzecia – gdzie znajdują się dzwony –
posiada wąskie, prostokątne otwory okienne, umieszczone parami na
każdej ze ścian. Zwieńczenie wieży stanowi dach czterospadowy. W
zachodniej części kościoła znajduje się przybudówka, w przyziemiu
otwarta arkadami o łukach spłaszczonych, filary arkad wzmocnione
są w narożach skośnymi przyporami. Górna kondygnacja posiada w
bocznych ścianach niewielkie okna, jej zwieńczenie stanowi
szeroki, profilowany gzyms z nastawą i trójkątnym przyczółkiem.
Fara jest budowlą murowaną, wzniesioną z
cegły pełnej w
wątku gotyckim, z użyciem pojedynczych głazów narzutowych w
przyziemiu wieży. Obramienia otworów wejściowych, gzymsy, fryzy,
żebra sklepienne, blendy, płyciny, lizeny i sterczyny wykonano z
użyciem cegły profilowanej. Z zewnątrz kościół jest nieotynkowany,
za wyjątkiem szczytów w partiach blend i płycin; we wnętrzu
wszystkie pomieszczenia są tynkowane.
Fara posiada kilka typów sklepień ceglanych:
-
w
prezbiterium sklepienie sieciowe z profilowanymi żebrami i
gładkimi zwornikami
-
w
korpusie nawowym sklepienie gwiaździste
-
w
zakrystii sklepienie kolebkowe z lunetami
-
w
zachodnim przedsionku sklepienie krzyżowe
-
w kaplicy św. Krzyża kopuła w pendentywach
-
w
kruchcie pod wieżą sklepienie kopulaste z profilowanymi żebrami
Krypty
nakryte są płaskimi stropami betonowymi. Nawa główna posiada
drewnianą więźbę dachową krokwiowo – jętkową o konstrukcji
wieszarowej ze stolcami stojącymi. Dachy kryte są dachówką
karpiówką układaną w koronkę, za wyjątkiem kruchty zachodniej i
przybudówki przy prezbiterium, które posiadają dachówki esówki.
Kaplica św. Krzyża kryta jest blachą ocynkowaną, natomiast
wieżyczka sygnaturki blachą miedzianą. Kościół posiada obecnie
posadzki kamienne o układzie szachownicowym, za wyjątkiem kaplicy
i prezbiterium, gdzie znajdują się posadzki marmurowe.
dalej 
|
