Schron przeciwlotniczny w zakładach F. Eberhardt
Robert Grochowski

Bydgoskie schrony przeciwlotnicze, czy też szerzej problematyka biernej i czynnej obrony przeciwlotniczej, znana jest najstarszym mieszkańcom naszego miasta z autopsji, tudzież z własnych przeżyć i doświadczeń wojennych. Obok nich, równie cenną kategorię źródeł stanowią zachowane dokumenty pisane, zdjęcia, plany oraz wydane drukiem relacje i wspomnienia . Przedstawiona baza źródłowa została ostatnimi czasy wzbogacona o wyniki badań archeologicznych na stanowisku 581 przy ulicy Św. Trójcy 7-11, w trakcie których odsłonięto i zadokumentowano konstrukcję unikatowego schronu przeciwlotniczego w zakładach F. Eberhardt .

Niniejsze opracowanie, będące pokłosiem prowadzonych tam prac, przedstawia jego historię, konstrukcję oraz wykorzystanie ,,bojowe”. Na podstawie dostępnych materiałów pisanych, jak również nielicznych relacji byłych pracowników fabryki, nakreślono schemat funkcjonowania zakładowej obrony przeciwlotniczej (Brandwache). Należy zaznaczyć, że zakłady Eberharta zostały całkowicie wyburzone, a zlokalizowany na ich terenie schron bezpowrotnie zniszczony. Prezentowany szkic, będący w zamierzeniach formą dokumentacji konserwatorskiej, stanowi zatem jedyny ślad po nieistniejącym już, a jakże ciekawym obiekcie fortyfikacyjnym, świadczącym o burzliwej przeszłości naszego miasta.

 dalej